zeytin incir ve üzüm

defneyaprakları serptiler üzerine

kuru zeytin dallarından taçlar yaptılar 

aşk, kendini vurmuş bir keder
başına taktılar

kaçak rakı yapıldı

birinden de şarap

çoktan kurudu zeytinlik

ayak uçlarına döküldü şarap

keder, yolunu kaybetmiş bir ölüm

çok aradılar

temiz bir gömlek giydim yollara düştüm

iki tek rakı, birkaç sigara

yani tütün, rüzgar ve dağlar

yalnız bırakmadılar

şiir diyelim

Sanatın en asi çocuğu mu şiir?

Asidir kelimenin tam anlamıyla, ele avuca sığmaz. Anladım, dediğiniz anda belleğinizde üç beş kırık söz görürsünüz; imge, mecaz, benzetme, kelime oyunu, sığlıklar keşmekeşinde heder olmuş gitmiş. Siz onu seversiniz de o sevildiğini bilmeyebilir, incinirsiniz. Sadece bilginin, görgünün veya yeteneğin algılamasıyla görünür olan bir şey de değil. Bir his… Bir bilinç… Ne bileyim, şiirin ne olduğunu çözebilseydim, yazardım en güzel şiirleri…

Lakin şiirin ne olmadığını çözebiliriz.

Çok uzun bir zamandır “iğdiş edilmiş” bir bilinç ile yaşıyoruz. Bu iğdiş edilmişlik tekilden çoğula her bir noktada dikilmiş gözlerimizin içine bakıyor. En basit ticari ilişkilerden en görkemli ihalelere kadar. Basit bir reklâm filminden anlı şanlı sinemacıların eserlerine kadar… Örneğin; TV’de 1 Mayıs tartışmalarını dinleyen bir “okumuş” şöyle diyebiliyordu: “Tatil işte 1 Mayıs, daha ne Taksim diye tutturuyorsunuz!”

Bir süreç bu… Burada bir şiir yazmadığım için de rahatlıkla yapabilirim şu benzetmeyi, bu iğdiş edilmiş bilinç bir çığ olmuş yuvarlanıyor, üzerimize üzerimize geliyor. Gelmeye devam da edecek. Bundan hayatımızın her bir unsuru kısmetine düşeni de hali hazırda alıyor almaya da devam edecek. Bunları söylemek için Nostradamus olmaya gerek yok, işte bir iki şiir okumak da yeter vaziyeti görmek için.

Sanatın kendisi her duruma müsait bir şey midir? Böyleyse de bu müsaitliğin kendi evreni içinde birtakım kuralları yok mudur, en azından nefsi müdafaa için. Bir atmosferi, yerçekimi, fotosentezi… Yani gayet olağan, alıştığımız, özünü anlamasak da hayatımızı sürdürebilmemiz için olmazsa olmaz şeyler… Sanat için de yok mudur?

Hakikaten asi bir şey şiir, kelimenin tam anlamıyla ele avuca sığmaz. 

Hiçbir sokak kavgasını kaybetmemiştir. 

Eski kabadayılardandır da. 

Nicelerinin gönlünde taht kurmuştur. 

Bazen İnce Memed’dir. 

Haksızlığa gelemez. 

Kiminde Zapata gibi herkesin vicdanı olur, 

Dadaloğlu’dur bre; “ferman padişahınsa...” diyerek. 

Ama en güzel, güzeller güzeli bir güzeldir de… 

Aşkından elimize sigaralar bastığımız. 

Asidir, tabiatı öyledir, 

asileştirir haliyle.

Gadre uğradığında da hesabını zaman soracaktır…

ağzı çiçekli adam

"Ölüm, garip, iğrenç, korkunç bir böcek olsa 

ve yoldan geçen birinin yakasına konsa... 

Siz de onu görseniz. 

Yolda durup: 

“Affedersiniz, müsaade eder misiniz? 

Yolunuzu kestim ama üzerinize ölüm konmuş” demez misiniz? 

Şöyle iki parmağınızı uzatıp

onu fırlatıp atmaz mısınız?
Ne mükemmel olurdu değil mi?
Fakat ölüm bir böcek değil. 

Bu gelip geçenlerin arasında birçokları onu üzerlerinde taşıyorlar,

ama görünmüyor. 

Onun için de korkusuz, rahat rahat dolaşıp

yarınki, yarından sonraki hayatlarını kuruyorlar."

Luigi Pirandello

Ağzı Çiçekli Adam

Oyun

Tek Perde

sansürletmeme üzerine

Cevdet Kudret’in bir kitabından: Abdülhamit Devrinde Sansür’den…

“Türkiye’de basın üzerinde baskı ve sansür denince akla hemen Abdülhamit devri gelir. Oysa sansür ve benzeri baskılar daha önceki devirde başlamış; Abdülhamit o konuda epey zengin bir birikime mirasçı olmuş, geçmişteki denemeleri göz önünde bulundurarak sistem üzerinde her yıl biraz daha oynamış, onu bir kuyumcu gibi işlemiş, ‘geliştirmiş’; kanun ve tüzüklerdeki bütün boşlukları doldurmuş, açık kapıları tıkamış; kurduğu düzeni tam 33 yıl hiç aksatmadan uygulamıştır.”

“(Fransa’da III. Napoléon zamanında hazırlanan (1852) basın kanunundan çevrilen nizamnameye göre…) Ayrıca saltanat, padişah, hanedan hakkında
uygunsuz sözler ve deyimler kullanan,
hükümet aleyhinde taarruzda bulunan (m.15),
nazırlara dokunacak söz yazan (m.16),
devletin dostu ve müttefiki olan hükümdarlara dokunur söz ve deyimler kullanan (m.17),
yabancı devletlerin Türkiye’de oturan elçilerini, temsilcilerini, memurlarını vb kötüleyen (m.21)
gazeteler, hükümetçe bir ay süre ile kapatılır (m.27).
İki yıl içinde mahkemece 3 kez aleyhte hüküm giyen gazete
ve süreli yayınlar hükümetçe geçici ya da kesin olarak kapatılır (m.29).”

Efendim, durum iktidarlar tarafında ezelden beri böyle!

de ki aşktır / Adanaspor temalı 18 şiir

Rüzgârın Oğlu

[Kayhan Kaynak]

Meşin yuvarlak yuvarlanınca önüne

Bir uğultudur tribünde

Hermes rüzgârdır şimdi

Alır götürür uzaklara ama yanı başına bırakır

Bilirsin ıslak çimlerin kokusunu

Tribün ve bir mabettir

Önünden gri beyaz fotoğraf kareleri geçer

Rakip ceza sahasına doğru

Sağ haf’ta bir onmaz keder

Biz Arjantin Köşede

Gole sevinmeye hazır çocuklar

Birazdan oradan bir Kayhan geçer

“Rüzgârın bir diğer oğlu”
Bayraklar dalgalanır, ölü konfetiler yine uçuşur                                                                                      

Bir şenliktir ya bağbozumu

Asma yaprakları kıpırdar

Dalında şaraba keser üzüm

Portakal çiçeği, kokusuyla gelir

Goldür…
Bu yeşil sahalardan, turuncu akşamlardan                                                                                               

Şu devrandan, bir şehrin hatırasından

Alkışlarla, tezahüratlarla, şarkılarla

Feyzullah, Razık, Mekik Ahmet

Nejat, İsmail, Mustafalar

Timuçin, Bakir, Eyüp, Ümit’le

Bir Kayhan geçmiştir.
Sonra bir şarkı yalnızlık makamından                                                                                                      

Sonra bir sessizlik

Kayıp bir zamandır, zannedersin ki güzdür

Sonra?

Sonra, formasına ah en çok yakışan adam

Bir Kayhan

Gurbette ölmüştür…
____________________                                                                                                                          

Şimdi Futbol

Bir Gurbet İmgesidir

Adana’da

____

De Ki Aşktır

18 Adanaspor Şiiri

4. Şiir 

Adnan Azar'ın Birinci Ölüm Yıldönümü

[Hakan Savlı'dan]

Bir şair olarak Adnan Azar'ı üç sözcükle anlatmak istesem 'bir caz sanatçısı' derdim. Türkçeyi bir müzik gibi kullanan, doğaçtan, aldırışsız, hesapsız ve kalbinden geldiği gibi akan bir caz.
A. sanki bir gecemüziği gibi ve sanki hepimize bilinçli bir uzaklık bırakarak yaşadı. Yanıbaşımızda hissetmemiz bundandır.
Bir ses olarak Adnan Azar'ı duymuş olanlar, insanın konuşurken nasıl sessiz jestler ve yumuşak ses yapraklarıyla dolu olabileceğini görür ve ürperirlerdi. Şair oluşu elinde değildi. Hiçkimse söylemese de anlaşılırdı.
Bir şair olarak Adnan' ı anlatmak istesem, bütünüyle arkadaşlarına aitti derdim. Şiiri çok özgün ve bireysel renklerle dolu olmasına rağmen hep 'biz' duygusuyla yaşadı. Kuşakdaşı bütün Ankaralı şairler gibi bize içten, katıksız ve unutulmaz bir imge bıraktı. Bir 'yalansız şair' imgesi.
Bir insan, bir dost olarak A.yı anlatmak istesem tek bir sözcük bile yeterdi. 'Zarif'' bir insan derdim. Gördüğüm en ince en zarif insan. Bunca acının, yobazlığın, kanın ve vahşetin içinden bu kadar zarif bir insan olarak gelinip geçilebiliyorsa bu hayattan, inanın bu dünya umutla doludur ve umutsuz bir çabayla bir şeyleri korumaya çalışmamıza değer.
Baskının en zor zamanlarında yapılan bir Sovyet Yazarlar Kongresinde, Pasternak ayağa kalkarak Şekspirin 30. sonesini okumaya başlamış, sonenin sonuna vardığında bütün yazarlar hep bir ağızdan okuyorlarmış şu son dizeleri.
'"O zaman ezer kalbimi derin acılar,
Bıkkınlıkla en baştan düşünürüm başıma gelenleri
Dökerim bütün hesabı önüme
Yeniden öderim, hiç ödenmemiş gibi.
Ama dostum bir an aklıma gelince yüzün,
Unuturum yitikleri, yok olur hüzün "
Adnan Azar'ın yüzü aklıma gelince hüznü değil zarafeti ve dostluğu hissediyorum.
Hakan SAVLI